Co to jest NUTS?

Nomenklatura Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS) to znormalizowany system geokodowania opracowany przez Eurostat i Unię Europejską. Służy on do klasyfikacji regionów administracyjnych i podziałów terytorialnych w krajach UE, a także w krajach EFTA, krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących.

Kody NUTS mają praktyczne zastosowanie w procedurze udzielania europejskich zamówień publicznych (również w przypadku e-formularzy). Pozwalają one dokładniej wskazać lokalizację siedziby organizacji oraz miejsc realizacji prac, czyli tego, gdzie dokładnie mają zostać wykonane roboty budowlane lub usługi albo dostarczone towary objęte dyrektywami UE w sprawie zamówień publicznych.

Jak zbudowany jest kod NUTS?

W ramach NUTS funkcjonuje trzypoziomowy podział hierarchiczny służący do klasyfikacji regionów geograficznych w krajach uczestniczących w systemie:

NUTS 1: Duże regiony społeczno-ekonomiczne

NUTS 2: Podstawowe regiony, w których realizowana jest polityka regionalna

NUTS 3: Małe regiony na potrzeby konkretnych diagnoz i analiz na szczeblu lokalnym

Kody NUTS zawsze rozpoczynają się od dwuliterowego kodu kraju. Po tym kodzie znajduje się liczba lub litera odpowiadająca każdemu poziomowi podziału.

Na przykład kod miasta Arlon w Belgii to: BE (kod krajowy) BE3 (NUTS 1) BE34 (NUTS 2) BE341 (NUTS 3).

Terytoria „pozaregionalne” (kończące się na literę „Z”) są zarezerwowane dla specjalnych terytoriów krajowych, których nie można połączyć z określonym regionem (takich jak wody terytorialne lub konsulaty).

Jakie kryteria definiują region NUTS?

Regiony NUTS są ustanowione zgodnie z rozporządzeniem NUTS (WE) nr 1059/2003 i zasadniczo opierają się na istniejących krajowych podziałach administracyjnych i oficjalnych progach liczby ludności:

NUTS 1: Duże regiony społeczno-ekonomiczne

• Liczba ludności: 3 000 000 – 7 000 000 mieszkańców

• Typowa skala: Główne regiony krajowe, grupy województw lub prowincji lub duże kraje związkowe

NUTS 2: Regiony podstawowe (do stosowania polityk regionalnych)

• Liczba ludności: 800 000 – 3 000 000 mieszkańców

• Typowa skala: Regiony autonomiczne, województwa lub prowincje, podstawowe jednostki administracyjne

NUTS 3: Małe regiony na potrzeby analiz lokalnych

• Liczba ludności: 150 000 – 800 000 mieszkańców

• Typowa skala: Departamenty, okręgi, prefektury lub małe prowincje Wyjątki obejmują jednostki nieadministracyjne, wyspiarskie lub określone jednostki geograficzne.

Jaki podział zastosowano dla mniejszych krajów?

W krajach UE o mniejszej liczbie ludności cały kraj może należeć do więcej niż jednego poziomu NUTS. W takich przypadkach każdy poziom jest identyczny na terytorium całego kraju, ale do celów standaryzacji przypisuje się mu kody o odpowiedniej długości.

Na przykład w Luksemburgu wszystkie trzy poziomy są takie same (LU0, LU00, LU000), natomiast na Łotwie poziomy 1 i 2 odpowiadają poziomowi kraju (LV0, LV00), a poziom 3 odpowiada podregionom.

Jak kody NUTS są stosowane w e-formularzach?

W ogłoszeniach o zamówieniach publicznych, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/1780, kody NUTS muszą być określone w następujących regułach biznesowych:

• Miejsce realizacji – Podpodział krajowy (BT-5071): Wskazuje lokalizację miejsca, w którym wykonywane są roboty budowlane lub w którym dostarczane są towary lub świadczone są usługi.

• Organizacja – Podpodział krajowy (BT-507): Wskazuje w ogłoszeniu administracyjną lokalizację każdej organizacji, czyli nabywcy lub oferenta.

Ogłoszenia w formacie e-formularzy wymagają poziomu NUTS 3 (najbardziej szczegółowy poziom regionalny) w przypadku miejsc położonych w krajach korzystających z kodów NUTS. W przypadku miejsca realizacji nabywcy mogą określić więcej niż jeden kod NUTS lub nie określić żadnego kodu NUTS, jeżeli miejsce to może się znajdować gdziekolwiek w kraju, gdziekolwiek w EOG lub gdziekolwiek na świecie.

Jak często zmieniają się kody NUTS?

Rozporządzenie NUTS (WE) nr 1059/2003 stanowi, że klasyfikacja powinna pozostać niezmienna przez co najmniej 3 lata. To rozporządzenie obejmuje jedynie państwa członkowskie UE. Kody NUTS dla krajów EFTA i krajów kandydujących są oficjalnie znane pod nazwą „regionów statystycznych” i opierają się na umowach dwustronnych, co może prowadzić do zmian kodów poza cyklem życia rozporządzenia NUTS.

Klasyfikacja NUTS 2024 obowiązuje od 1 stycznia 2024 r. i obejmuje 92 regiony na poziomie NUTS, 1244 regiony na poziomie NUTS 2 oraz 1165 regionów na poziomie NUTS 3. Kolejna wersja kodów, NUTS 2027, będzie miała zastosowanie od 1 stycznia 2027 r. Funkcja wyszukiwania na stronie internetowej TED umożliwia śledzenie zmian kodów NUTS, tak aby nadal można było znaleźć starsze ogłoszenia powiązane z najnowszymi kodami NUTS.

Gdzie można znaleźć pełną listę kodów NUTS w podziale na kraje?

Klasyfikację prowadzi Eurostat, który regularnie ją aktualizuje. Na stronie internetowej Eurostatu poświęconej NUTS można zobaczyć pełny podział według kraju, pobrać zestawy danych i znaleźć więcej informacji.

Urząd Publikacji prowadzi również stronę NUTS taxonomy on EU Vocabularies w różnych formatach, a eForms Software Development Kit zawiera NUTS jako listę kodową wykorzystywaną do walidacji ogłoszeń.