Wat is NUTS?

De nomenclatuur van territoriale eenheden voor de statistiek (NUTS, Nomenclature des Unités Territoriales Statistiques) is een gestandaardiseerd systeem van geografische codes dat door Eurostat en de Europese Unie is ontwikkeld om te kunnen verwijzen naar administratieve regio’s en territoriale onderverdelingen in alle EU-lidstaten en in de EVA-landen, kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten.

Bij Europese overheidsopdrachten (dus ook op e-formulieren) zijn NUTS-codes zeer nuttig om de locatie van organisaties en de plaats van uitvoering van opdrachten te specificeren, waarbij nauwkeurig kan worden aangegeven waar werken, goederen of diensten die onder de EU-aanbestedingsrichtlijnen vallen, moeten worden uitgevoerd of geleverd.

Hoe zijn NUTS-codes gestructureerd?

NUTS kent een hiërarchische indeling op drie niveaus om geografische regio’s in de deelnemende landen aan te duiden:

NUTS 1: grotere sociaal-economische regio’s.

NUTS 2: basisregio’s voor de toepassing van regionale beleidsmaatregelen.

NUTS 3: kleinere regio’s voor specifieke diagnoses en analyses op lokaal niveau.

NUTS-codes beginnen altijd met een landcode van twee letters, gevolgd door een cijfer of een letter voor elk niveau van de onderverdeling.

Het “arrondissement” Aarlen in België is bijvoorbeeld: BE (landcode) BE3 (NUTS 1) BE34 (NUTS 2) en BE341 (NUTS 3).

“Extraregionale” gebieden (eindigend op “Z”) zijn bedoeld voor speciale gebieden van landen die niet aan een bepaalde regio kunnen worden gelinkt (zoals territoriale wateren of consulaten).

Welke criteria definiëren een NUTS-regio?

NUTS-regio’s worden overeenkomstig de NUTS-Verordening (EG) nr. 1059/2003 vastgesteld. Ze zijn over het algemeen gebaseerd op bestaande nationale bestuurlijke onderverdelingen en officiële bevolkingsdrempels:

NUTS 1: grotere sociaal-economische regio’s

• Bevolking: 3 000 000-7 000 000 inwoners

• Typische schaal: grote nationale regio’s, groepen provincies of grote deelstaten.

NUTS 2: basisregio’s voor regionale beleidsmaatregelen

• Bevolking: 800 000-3 000 000 inwoners

• Typische schaal: autonome regio’s, provincies of bestuurlijke basisindelingen.

NUTS 3: kleinere regio’s voor lokale analyses

• Bevolking: 150 000-800 000 inwoners

• Typische schaal: departementen, districten, prefecturen of kleine provincies. Er bestaan uitzonderingen voor niet-administratieve eenheden, eenheden op eilanden en specifieke geografische eenheden.

Wat gebeurt er in kleinere landen?

In lidstaten met een kleinere bevolking kan het hele land onder meer dan één NUTS-niveau vallen. In deze gevallen is elk niveau qua grondgebied identiek aan het gehele land, maar met het oog op de standaardisering wordt aan elk niveau een code van de overeenkomstige lengte toegekend.

Zo zijn in Luxemburg alle drie niveaus identiek (LU0, LU00, LU000), terwijl in Letland de niveaus 1 en 2 overeenkomen met het hele land (LV0, LV00), terwijl niveau 3 overeenkomt met de subregio’s.

Het gebruik van NUTS-codes in e-formulieren

In aankondigingen van overheidsopdrachten moeten overeenkomstig Uitvoeringsverordening (EU) 2019/1780 van de Commissie NUTS-codes worden gebruikt in de volgende velden voor zakelijke gegevens:

• Plaats van uitvoering onderverdeling land (BT-5071): geeft de geografische locatie aan waar de werken worden uitgevoerd, de leveringen plaatsvinden of de diensten worden verleend.

• Organisatie onderverdeling land (BT-507): geeft de administratieve locatie aan van elke in de aankondiging vermelde organisatie, zoals kopers en inschrijvers.

In aankondigingen in de vorm van e-formulieren moet voor locaties in de landen die NUTS-codes gebruiken het NUTS-niveau 3 (het meest gedetailleerde regionale niveau) worden vermeld. Bij plaats van uitvoering kunnen kopers meer dan één NUTS-code vermelden, of geen NUTS-code als de plaats een willekeurige plek in het land, in de EER of in de wereld is.

Hoe vaak veranderen NUTS-codes?

In de NUTS-Verordening (EG) nr. 1059/2003 is bepaald dat de classificatie ten minste drie jaar lang stabiel moet blijven. Deze verordening geldt alleen voor EU-lidstaten. De NUTS-codes voor EVA-landen en kandidaat-lidstaten worden formeel “statistische regio’s” genoemd en zijn gebaseerd op bilaterale overeenkomsten. Dit kan ertoe leiden dat deze codes buiten de levenscyclus van de NUTS-verordening om worden gewijzigd.

De NUTS 2024-classificatie is sinds 1 januari 2024 van kracht en bevat 92 regio’s op NUTS 1-niveau, 244-regio’s op NUTS 2-niveau en 1 165 regio’s op NUTS 3-niveau. De volgende herziening, NUTS 2027, zal vanaf 1 januari 2027 van toepassing zijn. De zoekfunctie op de TED-website houdt rekening met gewijzigde NUTS-codes, zodat het mogelijk blijft oudere aankondigingen te vinden op basis van de meest recente NUTS-codes.

Waar vind ik de volledige lijst van NUTS-codes per land?

De classificatie wordt bijgehouden door Eurostat, die deze ook regelmatig actualiseert. Op de NUTS-website van Eurostat kunt u de volledige uitsplitsing per land raadplegen, de dataset downloaden en meer informatie verkrijgen.

Het Bureau voor publicaties houdt ook de NUTS-taxonomie op EU Vocabularies in verschillende formaten bij, terwijl de eForms Software Development Kit NUTS aanbiedt als een codelijst die bij het valideren van aankondigingen kan worden gebruikt.