Τι είναι η NUTS;

Η ονοματολογία εδαφικών στατιστικών μονάδων (NUTS) είναι ένα τυποποιημένο σύστημα γεωκωδικοποίησης που αναπτύχθηκε από την Eurostat και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ταξινόμηση των διοικητικών περιφερειών και των εδαφικών διαιρέσεων σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, καθώς και για τις χώρες της ΕΖΕΣ, τις υποψήφιες και τις δυνάμει υποψήφιες χώρες.

Στις ευρωπαϊκές δημόσιες συμβάσεις [συμπεριλαμβανομένων των ηλεκτρονικών εντύπων (eForms)], οι κωδικοί NUTS είναι εξαιρετικά πολύτιμοι για τον προσδιορισμό του τόπου εγκατάστασης των οργανισμών και του τόπου εκτέλεσης, προσδιορίζοντας με μεγαλύτερη ακρίβεια τον τόπο εκτέλεσης ή παροχής των έργων, των αγαθών ή των υπηρεσιών που υπόκεινται στις οδηγίες της ΕΕ για τις δημόσιες συμβάσεις.

Πώς διαρθρώνονται οι κωδικοί NUTS;

Η NUTS θεσπίζει μια ιεραρχική κατανομή σε 3 επίπεδα για την ταξινόμηση των γεωγραφικών περιφερειών μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών:

NUTS 1: μεγάλες κοινωνικοοικονομικές περιφέρειες.

NUTS 2: βασικές περιφέρειες για την εφαρμογή των περιφερειακών πολιτικών.

NUTS 3: Μικρές περιφέρειες για ειδικές διαγνώσεις και αναλύσεις σε τοπικό επίπεδο.

Οι κωδικοί NUTS αρχίζουν πάντα με κωδικό χώρας 2 γραμμάτων, ακολουθούμενος από αριθμό ή γράμμα που αντιπροσωπεύει κάθε επίπεδο υποδιαίρεσης.

Για παράδειγμα, το «arrondissement» της πόλης Arlon στο Βέλγιο αποτυπώνεται ως εξής: BE (κωδικός χώρας) BE3 (NUTS 1) BE34 (NUTS 2) BE341 (NUTS 3).

Με τα «εξωπεριφερειακά» εδάφη (που λήγουν σε «Z») εννοούνται τα ειδικά εδάφη χωρών που δεν μπορούν να συνδεθούν με κάποια συγκεκριμένη περιοχή (όπως χωρικά ύδατα ή προξενεία).

Ποια είναι τα κριτήρια που προσδιορίζουν μια περιφέρεια NUTS;

Οι περιφέρειες NUTS καθορίζονται σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 (NUTS) και βασίζονται γενικά στις υφιστάμενες εθνικές διοικητικές υποδιαιρέσεις και τα επίσημα όρια πληθυσμού:

NUTS 1: μεγάλες κοινωνικοοικονομικές περιφέρειες

• Εύρος πληθυσμού: 3.000.000 — 7.000.000 κάτοικοι

• Τυπική κλίμακα: μεγάλες εθνικές περιφέρειες, ομάδες επαρχιών ή μεγάλα κράτη.

NUTS 2: βασικές περιφέρειες για τις περιφερειακές πολιτικές

• Εύρος πληθυσμού: 800.000 — 3.000.000 κάτοικοι

• Τυπική κλίμακα: αυτόνομες περιφέρειες, επαρχίες ή βασικές διοικητικές διαιρέσεις.

NUTS 3: μικρές περιφέρειες για τοπικές αναλύσεις

• Εύρος πληθυσμού: 150.000 — 800.000 κάτοικοι

• Τυπική κλίμακα: διαμερίσματα, επαρχίες, νομοί ή μικρές επαρχίες. Εξαιρέσεις υπάρχουν για μη διοικητικές, νησιωτικές ή συγκεκριμένες γεωγραφικές ενότητες.

Τι συμβαίνει στις μικρότερες χώρες;

Στα κράτη μέλη με μικρότερους πληθυσμούς, ολόκληρη η χώρα μπορεί να ενταχθεί σε περισσότερα του ενός επίπεδα NUTS. Στις περιπτώσεις αυτές, κάθε επίπεδο είναι πανομοιότυπο από άποψη εδαφικής επικράτειας με ολόκληρη τη χώρα, αλλά του αποδίδονται κωδικοί αντίστοιχου μήκους για τυποποίηση.

Για παράδειγμα, στο Λουξεμβούργο και τα 3 επίπεδα είναι τα ίδια (LU0, LU00, LU000), ενώ στη Λετονία τα επίπεδα 1 και 2 αντιστοιχούν στη χώρα (LV0, LV00) με το επίπεδο 3 να αντιστοιχεί σε υποπεριφέρειες.

Πώς χρησιμοποιούνται οι κωδικοί NUTS στα ηλεκτρονικά έντυπα;

Στις προκηρύξεις δημόσιων συμβάσεων, σύμφωνα με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2019/1780 της Επιτροπής, οι κωδικοί NUTS πρέπει να προσδιορίζονται με τους ακόλουθους επιχειρηματικούς όρους:

• Τόπος εκτέλεσης, υποδιαίρεση χώρας (BT-5071): Δηλώνει τη γεωγραφική θέση όπου εκτελούνται τα έργα ή παραδίδονται οι προμήθειες ή παρέχονται οι υπηρεσίες.

• Υποδιαίρεση χώρας οργανισμού (BT-507): Προσδιορίζει τη διοικητική τοποθεσία κάθε οργανισμού της προκήρυξης, όπως αγοραστές και προσφέροντες.

Οι προκηρύξεις ηλεκτρονικών εντύπων απαιτούν επίπεδο NUTS 3 (το πιο αναλυτικό περιφερειακό επίπεδο) για τοποθεσίες σε χώρες που χρησιμοποιούν κωδικούς NUTS. Όσον αφορά τον τόπο εκτέλεσης, οι αγοραστές έχουν τη δυνατότητα να προσδιορίζουν περισσότερους από έναν κωδικούς NUTS ή να μην προσδιορίζουν κωδικό NUTS εάν ο τόπος βρίσκεται οπουδήποτε στη χώρα, οπουδήποτε στον ΕΟΧ ή οπουδήποτε στον κόσμο.

Πόσο συχνά αλλάζει ο κωδικός NUTS;

Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1059/2003 (NUTS) ορίζει ότι η ταξινόμηση θα πρέπει να παραμείνει σταθερή για τουλάχιστον 3 έτη. Μόνο τα κράτη μέλη της ΕΕ περιλαμβάνονται στον εν λόγω κανονισμό. Οι κωδικοί NUTS για τις χώρες ΕΖΕΣ και τις υποψήφιες χώρες είναι επίσημα γνωστοί ως «στατιστικές περιφέρειες» και βασίζονται σε διμερείς συμφωνίες, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε αλλαγές κωδικών εκτός του κύκλου ζωής του κανονισμού NUTS.

Η ταξινόμηση NUTS 2024 ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2024 και περιλαμβάνει 92 περιφέρειες σε επίπεδο NUTS 1, 244 περιφέρειες σε επίπεδο NUTS 2 και 1.165 σε επίπεδο NUTS 3. Η επόμενη αναθεώρηση, η ονοματολογία NUTS 2027, θα εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η λειτουργία αναζήτησης στον ιστότοπο TED χαρτογραφεί τις αλλαγές στους κωδικούς NUTS, ώστε να είναι ακόμη δυνατή η εύρεση παλαιότερων προκηρύξεων που συνδέονται με τους πιο πρόσφατους κωδικούς NUTS.

Πού μπορώ να βρω τον πλήρη κατάλογο των κωδικών NUTS ανά χώρα;

Η ταξινόμηση τηρείται και επικαιροποιείται τακτικά από την Eurostat. Μπορείτε να συμβουλευτείτε την πλήρη κατανομή ανά χώρα, να τηλεφορτώσετε το σύνολο δεδομένων και να μάθετε περισσότερα στον ιστότοπο NUTS της Eurostat.

Η Υπηρεσία Εκδόσεων διατηρεί επίσης την ταξινόμηση NUTS στον ιστότοπο EU Vocabularies σε διάφορους μορφότυπους, ενώ το eForms Software Development Kit περιλαμβάνει το NUTS ως κατάλογο κωδικών που χρησιμοποιείται για την επικύρωση προκηρύξεων.